Juni-2 * Nieuws van deze en gene * Overzicht van het tijdschrift Buddhismus Aktuell * Boek over Aandacht * Organisatie vipassana in Nederland: hoe nu verder

Mijn operatie (triple bypass aan m'n hart) is wel goed gegaan. Alleen m'n conditie.
.. Ik lig trouwens nog in het ziekenhuis.
Verder weinig van mij. Tijdgebrek was niet het probleem, wel het ontbreken van inspiratie en creativiteit.
Ook weinig nieuws van het boeddhisme in Nederland de afgelopen maand.

Update 1 juli
Inmiddels ben ik weer thuis maar m'n conditie is nog niets: duurt maanden, zeggen ze.
Ondertussen wacht ik het openbare verslag af van de bijeenkomst van 26 juni over 'hoe nu verder' met de vipassana, vooral de leraren.
Vooraf had ik drie wensen geformuleerd:
(1) In m'n blog schreef ik het wat terloops: indien er een vereniging van mediterenden komt met diverse secties voor diverse functies, houdt dan de mogelijkheid open dat er ook een platform 'toegewijde beoefenaren' kan komen, bedoeld voor toegewijde leraarloze beoefenaren.
(2) T.a.v. het thema retraites: noem in opsommingen nadrukkelijk ook de mogelijkheid van leraarloze retraites en laat de diverse genoemde instituten (bv SIM 2.0) die organiseren.
(3) Publiceer de resultaten van de bijeenkomst in boeddhistische media (Simsara-website, BD, mijn en andere blogs), nog voor het zomerreces

Ik blijf benieuwd.

----------------------------------

De 'Vrienden van het Boeddhisme' hebben op hun website het zomernummer van hun Magazine geplaatst. Gaat vooral over Groot Brittannië; weer opnieuw geen woord geschreven door de nieuwe voorzitter, terwijl die daar toch z'n wortels heeft.

Met enige regelmaat verschijnen er nu documentaires van Bodhitv (voorheen BOS) op de TV bij de KRO-NCRV. Zoals begin juni 'Hyls - Fan Fries nei Ariya ', over een jonge vader die in een Thais klooster intreedt. Interessant maar geen woord over de context, over waar dit klooster te plaatsen; volgens mij behoort het tot de Dhammakaya, een omstreden organisatie met sektarische trekken. Bv het 'oogsten' van donaties van leken is kenmerkend. Is er geen Theravadin in Nederland die daar iets over had kunnen vertellen?

========================================================================

Overzicht van het Duitse tijdschrift  'Buddhismus Aktuell '

Nog steeds in de poging een boeddhistisch tijdschrift te emuleren (als u dit woord niet kent, zoek het dan op) nu de blik naar het Oosten, het zeer nabije Oosten.

We (ik) zijn zo op het Engelstalige georiënteerd dat daar weinig aandacht voor is. Toch lijken de Duitsers veel op ons - eigenlijk is het natuurlijk andersom, en zij kunnen beter voetballen.

Een Duits tijdschrift dat ik wat heb bekeken, is Buddhismus Aktuel - Das Magazin der DBU
'Die Zeitschrift "Buddhismus aktuell" erscheint vierteljährlich und informiert die Leser jeweils über ein Schwerpunktthema des buddhistischen Lebens. Die Zeitschrift steht für aktuelle Berichterstattung, eine Vielzahl von Interviews mit großen Dharma-Lehrern. Mit Veranstaltungsteil und Buchbesprechungen ... '
Een 'Kwartaalblad' dus van  de Duitse BUN , maar dan gezonder, is mijn indruk.

Een overzicht van de artikelen is te vinden via  deze link .
Een abonnement nemen is natuurlijk het beste, maar met Hollandse zuinigheid is ook een redelijk deel van de inhoud gratis online te lezen.

Het zoeken is wat lastig, daarom dit overzicht van de afgelopen drie jaargangen:
2016-2    Themenschwerpunkt: Hoffnung und Furcht
2016-1    Themenschwerpunkt: Achtsamkeit
2015-4    Themenschwerpunkt: Handeln / Nicht-Handeln
2015-3    Themenschwerpunkt: Gender
2015-2    Themenschwerpunkt: Meditation
2015-1    Themenschwerpunkt: Gemeinschaft
2014-4    Themenschwerpunkt: Abschied
2014-3    Themenschwerpunkt: Ist Buddhismus eine Religion?
2014-2    Themenschwerpunkt: Heilung & Transformation
2014-1    Themenschwerpunkt: Wertschätzung
2013-4    Themenschwerpunkt: Verbundenheit

Bij elkaar zeker een honderdtal artikelen (en boekbesprekingen). Een deel is wellicht alleen voor Duitsers/Duitstaligen interessant. Maar het meeste zou ook in een Nederlands tijdschrift niet misstaan.
Een deel is uit het Engels vertaald, maar het meeste komt van eigen bodem (mag ik dat zeggen? ja dat mag ik zeggen)

Ik heb met de gedachte gespeeld er een aantal te vertalen in het Nederlands, maar daar heb ik de capaciteit niet voor.
Daarom slechts in de Bijlage een titel en link van de (voor mij) meest interessante artikelen die ik hier ben tegengekomen.

========================================================================

Aandacht, wat is dat toch ?

DE centrale activiteit (als het een activiteit is) van inzichtsmeditatie/vipassana en mindfulness is AANDACHT. Maar wat is het eigenlijk voor een ding (als het een ding is)?
Misschien is het antwoord op de vraag te vinden in het boek van een Utrechts wetenschapper:
Zo werkt aandacht , door  Stefan van der Stigchel
Bv te lezen als ebook via  Amazon  of als boek via  Bol.com

Stigche begint niet bij het 'hoe het hoort', om heilzaam te zijn, maar hoe het er feitelijk meestal aan toegaat bij aandacht, of het ontbreken er van.
Zo informeert de uitgever ons: 'Reclameborden, websitebanners, wegwijzers, sponsorshirts, etalages, Facebook-meldingen en verkeerslichten: onze ogen worden elke dag gebombardeerd met visuele informatie. Maar wat bepaalt wat ons opvalt en wat niet?
In 'Zo werkt aandacht' vertelt Stefan van der Stigchel hoe we informatie verwerken, waarom onze ogen meer zien dan we verwerken en wat voor gevolgen dit heeft voor ons dagelijks leven. Hij beschrijft de verschillende technieken waarmee je aandacht kunt sturen en hoe aandachtsarchitecten (denk aan reclamemakers, ontwerpers van vliegvelden en websitebouwers) die inzetten in ons voor- en nadeel. Ook beantwoordt hij praktische vragen zoals: Waarom moet je niet te vaak je snelheid checken tijdens het autorijden? Hoe doorzoek je een website het snelst? Waarom zijn sommige reclameborden onmogelijk om te negeren? En wat als het misgaat: welke gevolgen heeft een hersenbeschadiging voor aandacht?
Dit boek is voor iedereen die interesse heeft in hoe zijn eigen aandacht werkt én hoe je die van anderen kunt beïnvloeden. Het geeft inzicht in de werking van het brein en opent je de ogen voor een belangrijk aspect van ons bestaan: aandacht bepaalt immers wat je wel en niet van de wereld om je heen meekrijgt. ...'

In een interview in de NRC zegt hij:
"„Mensen zijn altijd verbaasd als ik vertel dat veel van de wereld om ons heen helemaal niet binnenkomt. We hebben toch de illusie van een rijke, driedimensionale, compleet scherpe wereld die tot ons doordringt. Maar je ziet alleen wat recht voor je is scherp. En je mist van alles. De persoonlijke film die je ziet, dat is niet de complete werkelijkheid. Het is een reconstructie ervan.”
   Wat is aandacht precies?
„Aandacht is een filter. We worden dagelijks gebombardeerd met een allerlei visuele informatie. Dat hoeven we niet allemaal te verwerken, dat zou onhandig zijn. Je hoeft alleen de aandacht te richten op wat voor jou relevant is. Dat kan iets in de buitenwereld zijn, of het kan je taak zijn.
„Wat de aandacht krijgt, hangt af van wat de binnenwereld wil. Daarom kun je een boek zitten lezen in de hal van Utrecht Centraal Station zonder dat je wordt afgeleid. Maar het hangt ook af van wat de buitenwereld vraagt. Er woedt een doorlopende strijd tussen die twee.”
Die buitenwereld wordt wel steeds opdringeriger, met overal beeldschermen, banners, pop-ups en neonreclames. Versnippert dat onze aandacht niet?
„Dat klopt, die strijd wordt heviger. Maar je aandacht is juist een manier om daar mee om te gaan, omdat je een of twee dingen selecteert. En de rest gewoon echt niet. De omgeving kan wel schreeuwen en knipperen, maar het is een competitie, en de winnaar wint. Je hebt maar één aandacht. Aandachtsarchitecten, zoals reclamemakers, verkeersontwerpers en websitebouwers moeten zich dat realiseren. In een bos zal een bord de aandacht trekken, maar op Utrecht Centraal niet."
...
   Kunnen we zelf sturen wat er door ons aandachtsfilter komt?
„Je kunt variëren in aandachtsgrootte. Je aandacht kan gefocust zijn, als een smalle lichtbundel gericht op een onderwerp. Dat heb je bijvoorbeeld als je een boek leest. Maar ze kan ook een groot gebied omvatten. Ouderen hebben vaak moeite om hun zoeklicht groot te houden. Dat is vooral lastig in het verkeer, maar er zijn trainingen voor. Je aandacht klein houden kun je oefenen door regelmatig dingen te doen die vragen om een geconcentreerde aandacht. Een boek lezen bijvoorbeeld.”
...
Ik ben bijvoorbeeld heel benieuwd naar hoe de dingen die we zien in de film van onze aandacht belanden. Op het netvlies in onze ogen vallen al die beelden. Er komt informatie binnen over de vorm van een object, de kleur, de oriëntatie in de ruimte. Onze aandacht hebben we nodig om al die losse elementen te binden. Wat hoort bij wat? De kleur groen bij de boom, het blauw bij de auto. Pas daarmee krijgt wat we zien een identiteit.
Bij mensen die een beroerte hebben gehad, werkt dit soms niet meer. Zij negeren informatie aan de linkerkant van hun gezichtsveld. Hun ogen functioneren prima, hun visuele hersenschors verwerkt alle signalen, maar de aandacht die de informatie moet binden is verdwenen. ..."

Zoiets lees ik soms liever dan verheven (boeddhistische/spirituele) teksten

========================================================================

Hoe nu verder met de vipassana-leraren ?
Een paccekaboeddhistische blik op voorstellen van de groep 'Hoe nu verder' (na 26 juni)?

Toen op 13 maart een interessante selectie van de Nederlandse vipassana-gemeenschap aan het eind van hun bijeenkomst voor het vervolg een commissie 'Hoe nu verder' samenstelde, ben ik daar ook voor gevraagd.
Na een dag aarzelen heb ik besloten dat niet te doen omdat het geheel te sterk leraar-gericht was en zou blijven.

De groep 'Hoe nu verder', zich ook wel noemend KWC heeft begin juni een serie scenario's en discussiepunten laten verspreiden ten behoeve van de volgende bijeenkomst van 'de vipassana gemeenschap' op 26 juni.

Mij past natuurlijk wel bescheidenheid in m'n reactie op deze voorstellen, ik heb m'n kans gehad.
Maar toch heb ik voor mezelf wel de vraag of ik spijt heb van m'n weigering en hoe sterk leraar-gericht de voorstellen nu zijn?
M'n 'paccekaboeddhistische blik ' heb ik verwoord in m'n blog van 25 maart

Ik heb geen toestemming gekregen de namen van de leden en de bijdragen hier in de internet-openbaarheid weer te geven. Daarom alleen een korte samenvatting en mijn commentaar.
De centrale vraag is of een organisatie noodzakelijk is. Er worden drie scenario's - met varianten - voorgesteld door degenen die deze vraag met 'ja' beantwoorden.
Onherroepelijk is verder elk scenario gebaseerd op de dualiteit leraar - leerling. ('Leerling' wordt in Nederlandse vipassana-kringen meestal 'yogi ' genoemd; ik ben niet zo voor die term, zeg liever 'mediterende')
Een voorbeeld van dit ingebouwde denken is dat in een van de stukken wordt voorgesteld dat de 'SIM zou er goed aan doen een adviserende raad van leraren in te stellen'. Een bar slecht idee, vind ik persoonlijk, na alles wat er is gebeurd.
De mogelijkheid (7 genoemd) 'geen organisatie' komt even aan de orde maar wordt verder niet uitgewerkt. Jammer, maar men kan ook zeggen: daar is niets aan uit te werken of beslissen.

Is zonder deze dualiteit toch een organisatie nodig?
Ik zie wel een paar functies, maar die zijn niet van de hoogste orde.
Een onderwerp als 'autorisatie van de leraar' is dat wel, maar heeft volstrekt mijn interesse niet meer.
Als ik een keus zou moeten maken, lijkt in ieder geval me het makkelijkst dat de SIM van rechtspersoon stichting verandert in een vereniging. Een vereniging waarvan ieder die probeert de inzichtsmeditatie te beoefenen, lid kan worden.

Het huidige SIM-bestuur moet wel eerst een vuiltje wegwerken. Nog steeds heeft het bestuur geen verantwoording afgelegd van het gevoerde beleid ten aanzien van Guus Went. Het lijkt me juist in deze situatie het besluit, Guus Went te weren uit de website van de SIM (Simsara) in te trekken. Het verschil in onvolmaaktheid tussen Guus Went en de Mettavihari-leerlingen (o.a. de voormalige 14 leraren) is niet groot genoeg de een wel en de ander niet te vermelden.

Even flikkerde mijn hoop op toen ik in de voorstellen las over de mogelijkheid van een plaats van 'Dedicated Practitioners '. Zo'n 'toegewijd beoefenaar' wil ik zijn. Maar onderzoekend als ik ben, heb ik ook gezocht wat Spirit Rock (en IMS) in de VS onder deze term verstaan: het blijkt vooral om een opleiding voor leken te gaan, enigszins vergelijkbaar met de Dhammaverdiepingscursus. Hier de link
Maar toch: een platform 'toegewijde beoefenaren' binnen de verenigings-organisatie, kan dat?

Ik zal er de 26e niet bij zijn.

===================================================


Bijlage
Selectie artikelen uit 'Buddhismus Aktuell '

Unsere Verbundenheit mit dem Schwein ist besonders eng
Das Konzept der Verbundenheit ist im buddhistischen Gedankengut zentral. Mitunter wird es bildhaft als „Indras Netz“ dargestellt. Jeder Knotenpunkt dieses Netzes, jedes Selbst, ist mit allen anderen verbunden und spiegelt alle anderen. Dabei handelt es sich nicht nur um miteinander verbundene Einzelteile, sondern jedes sogenannte Einzelteilchen besteht aus allen anderen sogenannten Einzelteilchen, ist aus ihnen zusammengesetzt, ist von ihnen bedingt und formt sie. Hier geht das Konzept der Verbundenheit in das der Einheit über: Alles ist im Einen enthalten, das Eine ist in allem enthalten.
Ein Beitrag von Vanja Palmers veröffentlicht in der Ausgabe 2013/4
-------------------------------------------------------------------------------
Die Wurzeln des Konflikts
Ein Interview mit Thierry Dodin geführt von Bhikshu Tenzin Peljor veröffentlicht in der Ausgabe 2013/4
Tenzin Peljor: Sind die Konflikte, die vor fast einem Jahr in Burma aufgebrochen sind, neu oder wurden sie bisher nur nie beachtet?  .....
-----------------------------------------------------------------------------
Was steht bei der Modernisierung des Dharma auf dem Spiel?
Die Trycicle-Autorin Linda Heuman über die besonderen Herausforderungen des Buddhismus in einem säkularen Zeitalter
Ein Beitrag von Linda Heuman übersetzt von Bettina Hilpert
-----------------------------------------------------------------------------
Plädoyer für einen zeitgemäßen essentiellen Buddhismus
Eine fast verwirrende Vielfalt buddhistischer Richtungen ist heute in unserem Kulturkreis zu finden, denn fast alle Traditionen haben in den letzten Jahrzehnten ihren Weg aus Asien nach Europa gefunden und stellen ihr Wissen zur Verfügung. Dies ist eine Bereicherung und auch eine Herausforderung. Dabei taucht eine Vielzahl von Fragen auf: ...
Ein Beitrag von Tilman Lhündrup Borghardt veröffentlicht in der Ausgabe 2013/4
-----------------------------------------------------------------------------
Ausflüge in eine achtsame Wirtschaft
Achtsam arbeiten - aber wie? Fünf Freunde auf dem WegEin Beitrag von Dr. Kai Romhardt veröffentlicht in der Ausgabe 2013/4
-----------------------------------------------------------------------------
Verhaltensregeln der Dharmalehrer und –lehrerinnen
Diese Regeln werden von den buddhistischen Zentren Spirit Rock, Gaia House, IMS, Beatenberg und verwandten lokalen Zentren als verbindlich betrachtet. Wir veröffentlichen sie als Inspiration für Gemeinschaften, über ethische Richtlinien in den eigenen Reihen miteinander ins Gespräch und dann vielleicht auch zu Vereinbarungen zu kommen.
Ein Beitrag von Ursula Richard veröffentlicht in der Ausgabe 2014/1
-----------------------------------------------------------------------------
Die Quellen von säkularem Buddhismus
Den Dharma in den kulturellen Begriffen und für unsere Zeit neu zu formulieren – das ist der Ausgangspunkt eines säkularen Buddhismus. Winton Higgins untersucht die Grundlagen und Perspektiven dieses Ansatzes und zeigt, dass sich damit auch die großen Vorläufer der modernen westlichen Kulturen neu erschließen lassen.
Ein Beitrag von Winton Higgins veröffentlicht in der Ausgabe 2014/2
-----------------------------------------------------------------------------
Die ewige Frage: „Ist der Buddhismus eine Religion?“
Um das „Religiöse“ klarer abzugrenzen, kommen Wissenschaftler ergänzend meist wieder auf den Bezug zu einer transzendenten Wirklichkeit zurück.
Ein Beitrag von Karsten Schmidt veröffentlicht in der Ausgabe 2014/3
----------------------------------------------------------------------------
Dharma – das universale Gesetz?
Die Buddha-Lehre gilt als eine Analyse des universalen Gesetzes der Natur, als „universaler Dharma“, der ähnlich wie Naturgesetze der Physik eine „grundlegende Gesetzmäßigkeit des Universums“ ausdrückt.
Ein Beitrag von Ursula Baatz veröffentlicht in der Ausgabe 2014/3
----------------------------------------------------------------------------
Abschied von einem romantischen Buddhismus
Ein Beitrag von Ulrich Küstner veröffentlicht in der Ausgabe 2014/4
----------------------------------------------------------------------------
Hat Religion eine Zukunft?
Angesichts von Gewalt und Fundamentalismus
Ein Beitrag von Ursula Baatz veröffentlicht in der Ausgabe 2015/2
---------------------------------------------------------------------------
Vom Meditieren in der beschleunigten Leistungsgesellschaft – Kulturveränderung oder Konsumprodukt
Meditation fördert in vielfacher Hinsicht die Gesundheit, reduziert den Stress und beugt anderem Leiden vor. Das ist mittlerweile wissenschaftlich recht gut belegt. Anlässlich der der Tagung „Meditation und Wissenschaft“ im Oktober 2014 sprach Ursula Richard mit Prof. Dr. Stefan Schmidt, der u.a. am Fachbereich, Kulturwissenschaften – Komplementäre Medizin‘ an der Europa-Universität Viadrina in Frankfurt (Oder) lehrt, über mögliche Schattenseiten.
Ein Interview mit Prof. Dr. Stefan Schmidt geführt von Ursula Richard veröffentlicht in der Ausgabe 2015/2
----------------------------------------------------------------------------
Meditation als eine intelligente Beziehung zum eigenen Geist
Ein Gespräch mit dem Dharmalehrer und Therapeut Akincano M. Weber darüber, wie Meditation die Vertrautheit und Freundschaft mit dem eigenen Geist fördert und was unter Geistesschulung tatsächlich zu verstehen ist.
Ein Interview mit Akincano M. Weber geführt von Bettina Geitner veröffentlicht in der Ausgabe 2015/2
----------------------------------------------------------------------------
Wie das Festhalten an der Geschelechteridentität die Erleuchtung untergräbt
Es ist absurd, sagt die Wissenschaftlerin und Dharma-Lehrerin Rita M. Gross: Im Buddhismus geht man davon aus, dass es kein Ich oder Selbst gibt, aber hält an starren, festen Geschlechternormen fest. Wir müssen uns entscheiden, was uns wichtiger ist – Nicht-Ich und Erleuchtung oder die Bewahrung konventionellen Vorstellungen von Geschlecht?
Ein Beitrag von Achraya Rita M. Gross veröffentlicht in der Ausgabe 2015/3
----------------------------------------------------------------------------
Stellen Sie sich vor, Sie sind ein Mann …
Die erste Konferenz westlicher buddhistischer Lehrender mit S. H. dem Dalai Lama fand im März 1999 in Dharamsala statt und es ging dabei um die Schattenseiten des Buddhismus im Westen. Die buddhistische Meditationslehrerin Sylvia Wetzel leitete dabei die folgende Meditation für den Dalai Lama an und beschrieb dabei den Weg eines Mannes in einem von Frauen dominierten Buddhismus. Am Ende zeigte sich der Dalai Lama tief bewegt und meinte, so habe er die Situation noch nie betrachtet. Bei der nächsten Konferenz 1994 hingen im selben Audienzsaal statt der Bilder der sechzehn männlichen buddhistischen Heiligen sechzehn Bilder weiblicher Buddhas. Sie hängen immer noch dort – doch die Meditation erscheint uns auch noch immer aktuell.
Ein Beitrag von Sylvia Wetzel veröffentlicht in der Ausgabe 2015/3
---------------------------------------------------------------------------
Bei Missbrauch muss gehandelt werden – oder nicht?
Über den Umgang mit den Schattenseiten in spirituellen Gemeinschaften und in Lehrer-Schüler-Beziehungen
Ein Beitrag von Bhikshu Tenzin Peljor veröffentlicht in der Ausgabe 2015/4
--------------------------------------------------------------------------
Achtsamkeit als ethische Praxis
Achtsamkeit beinhaltet immer auch eine ethische und eine soziale Dimension. Diese soziale Dimension erscheint in der Ethik des Mitgefühls.
Ein Beitrag von Prof. Dr. Karl-Heinz Brodbeck veröffentlicht in der Ausgabe 2016/1
--------------------------------------------------------------------------
Die Globalisierung des Buddhismus
Ein Gespräch mit der Religionswissenschaftlerin Prof. Dr. Inken Prohl über Buddhismus zwischen Tradition und Selbstoptimierung
Ein Interview mit Prof. Dr. Inken Prohl geführt von Ursula Richard veröffentlicht in der Ausgabe 2015/1
--------------------------------------------------------------------------
Säkularer Buddhismus. Chancen und Grenzen
Seit ein paar Jahren gibt es eine zum Teil leidenschaftlich geführte innerbuddhistische Debatte um säkularen versus traditionellen Buddhismus, im Kern also darum, was eine angemessene Interpretation der buddhistischen Lehre für unsere Zeit sein kann. Sylvia Wetzel beschreibt in ihrem Beitrag die Notwendigkeit, den Buddhismus in die Sprache unserer Zeit zu übersetzen, und die Chancen und Grenzen säkular buddhistischer Ansätze.
Ein Beitrag von Sylvia Wetzel veröffentlicht in der Ausgabe 2016/2
---------------------------------------------------------------------------
Jenseits von Hoffnung und Furcht
Im Buddhismus geht es darum, einen Geisteszustand jenseits von Hoffnung und Furcht zu kultivieren, heißt es oft. Doch warum spricht der Dalai Lama dann so häufig davon, man solle die "Hoffnung nicht verlieren"? Steht er damit nicht im Widerspruch zur buddhistischen Lehre? Oder kennt auch der Buddhismus Vorstellungen von Hoffnung und Furcht?
Ein Beitrag von Prof. Dr. Karl-Heinz Brodbeck veröffentlicht in der Ausgabe 2016/2
--------------------------------------------------------------------------
Meine Quelle ist das Bodhisattva-Gelöbnis
Ein Beitrag von Gunnar Gantzhorn veröffentlicht in der Ausgabe 2016/2
Dies ist der zweite Teil eines Gesprächs mit Gunnar Gantzhorn, dem Vorsitzenden und Ratssprecher der Deutschen Buddhistischen Union. Der erste Teil erschien in Heft 4/2015.

Juni * Blank Boeddhisme, waarom komt in Nederlands boeddhisme het thema 'racisme' niet aan de orde? * Bor loopt leeg * Zen-Leven * Nog andere blogs ook * Nieuw initiatief van Stephen Batchelor

Een zwaar onderwerp deze maand: boeddhisme & racisme, drievoudig nog wel.
En lichtere waaronder het ophef-gevende boekje On-Zen van Jan Bor over Zen-beoefening en overbodige leraren.

Van het gezondheidsfront: ik heb nog steeds geen hartaanval gehad, al kondigt die zich voortdurend aan. A.s. vrijdag is het pre-operatief onderzoek, de bypass-operatie waarschijnlijk half juni.            Update 9 juni   Nu heb ik te horen gekregen dat het 14 juni gaat gebeuren.


========================================================================

Speelt racisme is het Nederlands boeddhisme een rol ?

Grote vragen en geen antwoorden. Een met grote aarzeling aan de orde gesteld thema.
Vooral omdat ik niet weet hoe het aan de orde te stellen.
En omdat ik niet weet of het wel een thema is of zou kunnen zijn. In Nederland dan en dat is opvallend want in de V.S. - waar men ons in veel opzichten voor gaat - is het een hot topic.
En misschien ook wel omdat ik zelf zo blank ben als de neten en dus - in ogen van sommigen - wellicht niet geschikt om het aan de orde te stellen.

Mijn werkwijze: literatuurstudie, eigen ervaring (als ik die heb) en mijn analytische geest gebruiken. Die heb ik hier ook toegepast, aangevuld met een vraag op 13 mei aan lezers via deze blog  en op   facebook

--------------------------------------

Update 2 juni
Via de website van Lion's Roar is er een oproep aan 'witte boeddhisten' gedaan:
CALL TO WHITE BUDDHISTS
This is a call to white Buddhist teachers, leaders and practitioners to engage in the healing of racism as an essential part of our journey of awakening.
RACIAL AWARENESS AS SPIRITUAL PRACTICE    Zie deze link

Op 15 juni publiceert Lion's Roar een 'Call for Buddhist Practitioners of Color to Solidarity for Racial Justice '
About the Call, BRJ says, “The Call for Buddhist Practitioners of Color is a landmark event for engaging religious communities around one of the most important issues of our time. It was carefully crafted by a multi-lineage, multi-racial group of Buddhist practitioners of color to enable the much-needed conditions of safety, reconciliation, and healing for communities of color, Buddhist and non-Buddhists alike. ”    Zie deze link

--------------------------------------

Ik wil hier drie thema's aan de orde stellen:
A.   Racisme in het algemeen en de houding van boeddhisten ten opzichte ervan.

Een wellicht wat al te eenvoudig begin: vaak beschouwen groepen mensen zichzelf in allerlei opzichten (qua ijver, qua intelligentie, qua fysiek, maar ook qua spiritualiteit) als superieur en anderen als inferieur. Soms werden die verschillen (wetenschappelijk zeer arbitrair) naar verschillen in 'ras' herleid, vandaar de term racisme.
Meestal worden hier vooral blanken, witten, in de VS 'Caucasian' genoemd) als de racisten beschouwd. Maar ik wil wel genoemd hebben dat ook Tibetanen (zie bv hier) en Japanners (zie bv hier en hier ) racisme kennen: toch twee van de bakermatten van veel van de Nederlandse boeddhisten. Ook de haat van Singalezen richting de Tamils in Sri Lanka was/is volgens mij niet van racistische smetten vrij.

'Racisme' is een zwaar beladen ideologische term, zeer beschuldigend als iemand er van beticht wordt. In bepaalde omstandigheden is het strafbaar . Op de site van  NieuwWij  wordt daarvan gezegd:   "De rechtbank stelde dat het woord ‘racist’ “mede door de massale volkerenmoord op Joden, Roma en Sinti tijdens de Tweede Wereldoorlog een bijzonder negatieve lading” heeft. Daarom draagt het bij aan de ernst van de belediging en de aantasting van de waardigheid van [X]. De laatste tijd voeren we veelvuldig de discussie over de strafbaarheid van beledigingen. Die discussie kan ook hier gevoerd worden. Maar er is een andere kant aan de zaak. Het benoemen van racisme of het aanwijzen van racisten is inderdaad een heikel punt in Nederland. Een zwaardere belediging lijkt haast niet mogelijk. De rechtbank bevestigt dit met haar uitspraak.
Aan de ene kant kun je stellen dat reacties op het racisme-verwijt vaak emotioneel en overdreven zijn. Het verwijzen naar de Tweede Wereldoorlog door de rechtbank is daar een voorbeeld van."

Tot zover de juridisering van de racisme-discussie, interessanter vind ik de psychologische dimensie: het ongemak dat het oplevert, een racist gevonden te worden, bv in de zwarte-piet-discussies.
De bijdragen van boeddhisten aan deze discussies is klein geweest.
Bijvoorbeeld Katinka Hesseling in 2014  Hier  en  Hier  over Zwarte Piet en discriminatie. En ook van haar de oefening Bodhicitta en racisme – mediteren op gelijkmoedigheid    Ze schrijft als inleiding, na het racisme benoemd te hebben,
"Er zijn allerlei methoden om dit probleem te verzachten en we kunnen er geen enkele negeren. Er is er echter maar een waar ik iets vanaf weet: meditatie.
Als we mediteren op de verlichtingsgeest toe willen passen op racisme, zullen we moeten leven met het ongemak van het onder ogen zien van onze conditioneringen, angsten en privileges (als blanken, indien van toepassing)."

Twee andere artikelen in het Boeddhistisch Dagblad (allemaal uit 2014):  Zwarte Piet gaat over veel meer dan Zwarte Piet  (met 12 reacties, waaronder pittige); en  Nederlands racisme: ‘dat is er niet’  over het boek 'Dutch Racism '.

In de V.S. gaat het er heftiger en omvangrijker aan toe, hier bijvoorbeeld:
Statement on Racism from Buddhist Teachers & Leaders in the United States

Een voortreffelijk Amerikaans artikel dat veel thema's aan de orde stelt, is:
Two Buddhisms, Three Buddhisms, and Racism , door Wakoh Shannon Hickey , te vinden in  het 2010-nummer van het Journal of Global Buddhism , en  als pdf .
In de Bijlage 1 citeer ik een passage hieruit waarin de begrippen 'Race ', 'Racism ' en 'Privilege ' worden uiteengezet !
Kort gezegd benadrukt Hickey dat een onderscheid gemaakt moet worden tussen racisme en het hebben van een 'white privilege', een privilege dat zo vanzelfsprekend is (voor blanken) dat men zich er niet steeds van bewust is, ook boeddhologen niet die analyseren welke soorten boeddhisten er bestaan in de V.S.
Zijn conclusie is dat zo'n analyse (ook voor de Nederlandse situatie, voeg ik er aan toe) altijd meerlagig moet zijn. Eén element moet er altijd onderdeel van uitmaken, zegt hij: de wijze waarop de deelnemers van de boeddhistische groepen zichzelf beschrijven.

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

B.   Hoe komt het dat de meeste Nederlandse boeddhistische groepen zo blank zijn,
      met als uitzondering de 'etnische tempels' ?

Deze vraag is meteen het hart van het probleem van deze blog: is er bij Nederlandse boeddhisten sprake van uitsluiting ? Onbewuste en onbedoelde uitsluiting mogelijk en waarschijnlijk maar toch veroorzakend dat 'gekleurde mensen' (ik volg de Amerikaanse uitdrukking) met affiniteit tot het boeddhisme zich niet welkom of thuis voelen in blanke sangha's. Een uitspraak met een behoorlijk speculatief karakter, ik weet het.

In Amerika spreekt men hierbij ronduit over racisme. Over de Nederlandse situatie zeg ik: dat weet ik niet, maar ik ontken het al een stuk minder dan bijvoorbeeld een jaar geleden.

Een Nederlands voorbeeld waarin al meteen de verbinding tussen de onder paragraaf A genoemde thema's duidelijk wordt.
Uit het hieronder te bespreken nieuwe tijdschrift 'ZenLeven':
"... Zenpriester Angel Kyodo Williams, auteur van het veelgeprezen boek
'Being Black: Zen and the Art of Living with Fearlessness and Grace '. Zij zal begin juli een weekend [in de Noorder Poort] begeleiden. ..
In de VS is ‘Reverend Angel’ een van de weinige zwarte zenleraren. Ze spreekt graag over het belang van innerlijke zowel als maatschappelijke transformatie: die twee moeten wat haar betreft samengaan. 'Zonder innerlijke verandering is er geen maatschappelijke verandering mogelijk. Maar zonder maatschappelijke verandering heeft innerlijke verandering geen betekenis.'
‘Being Black’ geeft een toegankelijke uitleg van de Dharma en beschrijft levendig hoe zen de schrijfster ooit een uitweg bood uit haar emotionele pijn. Op het kussen leerde ze haar eigen lijden onder ogen te zien en te overstijgen en vond ze tegelijk een ruimte waar ras en afkomst geen rol meer spelen. Want ‘Being Black ’ beschrijft ook de uitdaging van ‘zwart’ zijn in de VS, wat betekent leven met angst, onzekerheid en twijfel aan jezelf. Reverend Angel betoogt dat zenbeoefening helpt om niet in woede over onrecht te blijven hangen, maar deze te transformeren in liefde en positieve actie.
Bij de lezing van Reverend Angel vorig jaar in Amsterdam Zuidoost (de Bijlmer), was meer dan de helft van het publiek gekleurd, wat voor een boeddhistische bijeenkomst bijzonder is.”

In het Zomernummer 2016 van BuddhaDharma schrijft ze hierover: "White folks’ particular reluctance to acknowledge their impact as a collective, while continuing to benefit from the construct of the collective, leaves a wound intact without a dressing. The air needed to breathe through forgiveness is smothered. Healing is suspended for all. Truth is necessary for reconciliation.
Will we as Buddhists express the promise of, and commitment to, liberation for all beings, or will we instead continue a hyper-individualized salvation model—the myth of meritocracy—that is also the foundation of this country’s untruth?"


'Making the Invisible Visible - Healing Racism in Our Buddhist Communities '
Een in 2000 gemaakte brochure (60 pag.)  aangeboden aan de deelnemers van de Western Teachers Conference at Spirit Rock.  De 'Introduction ' neem ik op in bijlage 2, hieronder.
Na een groot aantal getuigenissen van sangha-leden, persons-of-color volgt er in sectie drie een aantal praktische suggesties en strategieën. Deze lijken me ook voor Nederlandse sangha's bruikbaar. Ik vertaal de kopjes:
"Deze rubriek is overwegend geschreven door de Europees-Amerikaanse beoefenaars uit verschillende boeddhistische tradities met feedback van boeddhistische beoefenaars van kleur. Eén bedoeling was dat het werk in Verscheidenheid en Racisme de gezamenlijke verantwoordelijkheid van de Europese Amerikanen en Gemeenschappen van Color is.
* Houd 'healing racisme' workshops en trainingen in de sangha;
* Erken het bestaan ​​van racisme; noem voorbeelden van racisme in Dharma-talks;
* Kijk naar individuen die voortgang hebben geboekt op het pad van afleren racisme als mogelijke bondgenoten voor mensen van kleur die naar uw sangha komen;
* Ontwikkelen een diversiteit strategie voor uw sangha;
* Faciliteren van mensen van kleur voor functies in het onderwijs, administratie, bestuur en staf;
* Vertoon de bereidheid om aan verschillende behoeften en culturele gevoeligheden tegemoet te komen;
* Houd retraites en evenementen voor mensen van kleur;
* Wees expliciet over het welkom zijn van mensen van kleur in uw te verspreiden materiaal, met inbegrip van uw nieuwsbrieven;
* Overweeg een soort systeem voor het verwelkomen en oriënteren van nieuwe leden;
* Maak een forum in uw sangha waar de beoefenaars hun opvattingen en gevoelens kunnen uiten over wat het is om een ​​deel van uw sangha zijn. "

--------------------------------------

Een aantal zeer recente Amerikaanse artikelen.
Lopend van persoonlijke getuigenissen nààr reflectie en wetenschappelijke benadering:

'Buddhism in the Age of #BlackLivesMatter '
Pamela Ayo Yetunde in Lion's Roar van 12 mei 2016

    Een ander sterk voorbeeld.
    Cheryl Giles , 'Beyond the Color Line,
    Cultivating Fearlessness in Contemplative Care '
    Te vinden in het boek  'Contemplative Care '




'Race Matters in Buddhist Communities ' door Craig Hase (Ed. Justin Whitaker)
   vormt een serie, met
'The Dukkha of Racism: Racial Inclusion and Justice in American Convert Buddhism '
   door Ann Gleich (Ed. Justin Whitaker);        en
'Letting identity arise unimpeded: Buddhism confronting racism ' 
   door Lama Justin von Bujdoss,  dat aldus begint:
" On April 22nd the 2nd Race and Buddhism Conference will be held at Harvard Divinity School. This is a unique gathering of academics, dharma teachers and activists meeting to explore how engaged responses to the problems of racism within the dharma world can be developed, as well as how dharma can be a response to heal the pain and suffering that racism creates in a more general sense. On a personal level, this much needed conference will be a place through which I can continue to explore and share my responsibility to exercise a greater sense of inquiry to see where it is that I am operating from as a white vajrayana dharma teacher "

'Of “White Buddhism” '  door  Amod Lele
Dit is een reactie op het eerste van onderstaande artikelen van Payne; hij is het daar grondig mee oneens, om boeddhologische, politieke en persoonlijke redenen.

'White Buddhism — A Skeptic’s Guide '  door  Richard Payne
gevolgd door, ook van Payne dus,
'Religious Imperialism and that grandmother '   en
'White Buddhism: on the formation of a category '

--------------------------------------

Het zijn allemaal Amerikaanse voorbeelden en reflecties, mijn vraag kan ik niet beantwoorden:
Er zijn in Nederlandse witte sangha's met een enkele niet-blanke beoefenaar.
En er zijn de tempels van o.a. Thaise, Vietnamese en Chinese boeddhisten, waar vrijwel alleen Thai (plus hun Nederlandse partners), Vietnamezen en Chinezen komen.
En de kloof daartussen is eerder groter dan kleiner geworden. Het kan natuurlijk dat het gewoon niet zo boeiend en spiritueel interessant is (voor niet-blanken) wat er in de witte sangha's gebeurt.

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

C.   Waarom zijn de Nederlandse boeddhisten zo stil als het om de actuele
      'islamofobie-discussie' gaat ?

Niet alleen in Nederland. Dat blijkt uit dit artikel:
Why are some Buddhists sitting out the Islamaphobia debate? door Danny Fisher
Een artikel uit 2010, dat dan weer wel.
Fisher sluit af met:
"There are many possible reasons for Buddhist Americans sitting this one out, I suppose: there is our general resistance to political discussion; a sometimes tendency to excuse ourselves from conversations about religion in America (though we enjoy religious freedom rights we also like to say that Buddhism is not a religion but rather a philosophy or “way of life”); orthodoxy (where do the texts say we have to stick up for Muslims?); the fact that President Obama has once again excluded us in his rhetoric (as he has done in the past, he addressed his recent comments to “Christians, Jews, Hindus, Muslims, and nonbelievers”); and even, incredibly, the Muslim conquest of India and obliteration of Buddhist culture there has been given as a reason in comments at my personal blog (do some people know how to hold a grudge or what?). None of these are excuses, though. The time has come. Enough is enough. Our absence is becoming conspicuous, and our silence nears deafening. We must become allies in the fullest sense."

Over de Islam heb ik eerder geschreven: een  blog van een klein jaar geleden , onder de titel 'Hoe gaat een boeddhist met de Islam om ? Niet dus - Of toch ?'.
En een verkorte versie daarvan in 'NieuwWij ' .
Onlangs had ik op 'NieuwWij ' een discussie met een moslim over hoe moslims het boeddhisme zien; we werden het niet eens (hij was het niet eens met de wijze waarop ik mezelf als boeddhist definieerde).

Het blijft merkwaardig: terwijl de Islam toch wel een dingetje is, ook in Nederland, en iedereen het er over heeft, houdt de boeddhist zich er niet mee bezig. Ik weet niet wat het is: ze negeren het, ze kijken weg, ze willen zich niet met andere religies en ook niet met politiek bezighouden. En vooral: ze willen zich niet met de onaangename en ongemakkelijke zaken van het leven bezig houden.
En dat is de Islam wel. Ik vind het tenminste een ongemakkelijke religie, even ongemakkelijk als het Christendom, maar daar kunnen we tegenwoordig ongestraft lacherig over doen.

Maar waar we niet lacherig over kunnen doen is de racistische dimensie van de kritiek op de Islam. Het wordt tegenwoordig internationaal 'Islamofobie ' genoemd; een wat vreemde uitdrukking omdat een fobie (zie Wikipedia ) "... [angst, vrees], een psychische aandoening [is] waarbij iemand, om doorgaans onduidelijke redenen, een overmatige angst ontwikkelt voor specifieke zaken of situaties. Deze angst staat niet in verhouding tot de reële bedreiging die van de situatie of het object uitgaat en de lijder is zich hiervan goed bewust."   Dat laatste denk ik bij 'Islamofobie' nu net niet. De angst is wel oud en ons al op lagere school aangeleerd: de Kruistochten, de Moren is Spanje en voor de poorten van Wenen.
Maar goed: hoe irrationeel deze fobie ook is, het is wel uitgemond in racisme, dat moeten we wel onder ogen zien.

Bijna alle publicaties die ik heb gelezen over de relatie Islam-haat en boeddhisme in het Westen (zoals ik al schreef, aanvallen op moslims in Aziatische boeddhistische landen is een apart onderwerp), hebben betrekking op (Lama) Ole Nydahl, spiritueel leider van de 'Diamant Weg Boeddhisten ', naar eigen opgaaf  620 centra wereldwijd.

Informatie uit Wikipedia:
"Nydahl is a strong proponent of human rights, and of women's rights in particular. He also has a critical view of Islam. He has called Allah a "terrible god", and has characterized Muslim beliefs as antithetical to freedom of speech and women's rights:
  I seriously hope, you know, that we're not losing the freedom of expression right now, that we're not losing the ability to say what we think even if we step on the toes of some gentlemen from the Near East … who like to beat their wives or stone them or whatever else they do, right?
Nydahl says that he does not make political comments in his capacity as a lama, but as a 'responsible, thinking human being', and that no one can make such statements from a Buddhist perspective because Buddha Shakyamuni did not comment on religious ideas founded centuries after his death. He also distinguishes the "mainstream Muslims" that he disapproves of from Sufis.
An online interview with Nydahl also featured the following statement: 'Judaism and Christianity are fine. Islam, I warn against. I know the Koran, I know the life story of Mohammad and I think we cannot use that in our society today.' "

Een paar andere artikelen over de anti-Islam-tirades van Ole Nydahl:
* 'Kritische Informationen zu Lama Ole Nydahl und seinem »Diamantweg Buddhismus« ' ;
    paragraaf #Islam
* 'Propaganda: The making of the holy Lama Ole Nydahl '
* 'View on buddhism - European refugee crisis - how to deal with Islam-haters? '

Ole Nydahl zegt het, en wellicht denken anderen het.
Van andere boeddhisten ken ik geen uitspraken. Wel is in een aantal boeddhistische landen (d.w.z. landen met een boeddhistische meerderheid) in Azië de nodige vijandigheid richting moslims. Aanvallen die wellicht meer tribaal dan religieus gemotiveerd zijn.
Kortom: racisme - en islamofobie als vorm er van - is overal, ook onder boeddhisten.
Een suggestie die ik kan doen: zie het maar onder ogen. En zeg er wat van.

Een andere: we doen het op inhoud, dat is tenslotte ons sterke punt, een gesprek met moslims ook en vooral over de leer van de Koran en de Dharma laten gaan.
En dat niet alleen met de 'makkelijke' moslims, soefi's.
En dat niet alleen met de opvatting dat alle religies toch in wezen hetzelfde zijn, neerkomen op liefdevolheid, compassie en 'wat gij niet wilt dat  geschiedt ...'.

Misschien helpt humor, ook wel een typisch boeddhistische benadering van problemen. Aldus:
"Neem een pilletje tegen opkomende islamofobie
Wie in de trein een moslim spot met een lange baard en angstvisioenen krijgt, kan nu een islamofobiepil slikken - zodat eventueel opkomende paniek verdwijnt. De grootste islamitische mensenrechtenorganisatie van de VS, the Council on American-Islamic Relations (CAIR), probeert met deze medicatie haat tegen moslims aan te pakken.
Neem er twee per dag en bel ook even een moslim in de ochtend, schrijft de organisatie gebruikers voor. Op de verpakking van 'Islamophobin' staat wel een waarschuwing: gebruik van het medicijn kan vredig samenleven als resultaat hebben. De neppillen (want het zijn gewoon suikervrije kauwgompjes) zijn sinds gisteren beschikbaar via webwinkel Amazone.
Op de verpakking staat dat de pillen bijvoorbeeld helpen tegen 'blinde intolerantie' en 'irrationele angst voor moslims'. De boodschap is dat Amerikanen moeten erkennen dat ze snel islamofobe gedachten hebben - als ze een taxichauffeur moeten kiezen of een vrouw met hoofddoek passeren - zodat ze daar iets mee kunnen doen. ..."                                   Bron: Trouw, 26 mei

--------------------------------------

Update 31 mei
De historicus Jona Lendering stelt in  zijn blog  de vraag aan de orde: 'hoe komt het dat moslims islamkritiek beschouwen als racisme?'
De aanname is dat je iemand niet mag bekritiseren op wat hij vanaf zijn geboorte is – zwart of een Marokkaan – maar wél op de ideeën die hij aanhangt (en dat is doorgaans religie).
Na een korte historische discussie tot het begin van onze jaartelling maakt hij dit begrijpelijk:
Moslims (en joden) handhaven een identiteitsbegrip dat in West-Europa in onbruik is geraakt. De vraag is dus niet waardoor moslims islamkritiek zijn gaan beschouwen als kritiek op hun etnische achtergrond, maar waardoor West-Europeanen een onderscheid zijn gaan aanbrengen.
   In  een vervolgartikel  zegt hij: 'Wat ik maar zeggen wil: de invloed van het christendom is nooit zo groot als wanneer ze, vermomd als seculier, rationeel en objectief, niet langer wordt herkend. De seculiere westerling (zoals ikzelf) die van geïmmigreerde moslims verwacht dat zij zich aanpassen aan een maatschappij waarin het aangeborene van het aangeleerde wordt onderscheiden, begrijpt de moeilijkheden van de immigranten beter als hij zich ervan bewust is dat wat hij zelf beschouwt als een logisch onderscheid, niet zo universeel is als hij denkt.'


Update 6 juni
Verleden week was er ophef omdat de Dalai Lama gezegd zou hebben dat er teveel immigranten in Europa zijn en het is niet de bedoeling dat Duitsland een Arabisch land wordt. Dat kan gelezen worden als: er moeten hier niet zo veel moslims komen.

De eerste vraag is: heeft hij dat echt gezegd?
En de tweede: waarom?
Letterlijk uit het interview: "Wenn wir in das Gesicht jedes einzelnen Flüchtlings schauen, besonders bei den Kindern und Frauen, spüren wir ihr Leid. Ein Mensch, dem es etwas besser geht, hat die Verantwortung, ihnen zu helfen. Andererseits sind es mittlerweile zu viele. Europa, zum Beispiel Deutschland, kann kein arabisches Land werden. Deutschland ist Deutschland. (lacht) Es sind so viele, dass es in der Praxis schwierig ist. Auch moralisch gesehen finde ich, dass diese Flüchtlinge nur vorübergehend aufgenommen werden sollten. Das Ziel sollte sein, dass sie zurückkehren und beim Wiederaufbau ihrer eigenen Länder mithelfen."

Op de vervolgvraag over de 'islamfeindliche Stimmung' in Europa zegt hij:
"Es sind muslimische Individuen und kleine Gruppen, die sich in ihren eigenen Ländern gegenseitig umbringen. Schiiten, Sunniten. Sie repräsentieren nicht den gesamten Islam und nicht alle Muslime. Die Liebe ist bei jeder Religion die Kernbotschaft, auch im Islam. "
(Die zogenaamde kernboodschap over de liefde vind ik simplistisch, ben het er niet mee eens: er is geen kern)

Het citaat uit de Frankfurter Allgemeine beslaat maar een paar procent van het hele artikel, de rest van het (niet in Duitsland maar in India afgenomen) interview gaat over wat de Dalai Lama echt bezig houdt: de situatie van Tibetaanse vluchtelingen waarvan hij hoopt dat ze terug kunnen. Dat verklaart een beetje waarom hij zich met de situatie van vluchtelingen in Europa denkt te kunnen bemoeien.


========================================================================

On-Zen en Zen-Leven: zen-dingen dus; en nog meer boeddhistische blogs

Een nieuw boek, een nieuw tijdschrift en een aantal al wat langer bestaande (Amerikaanse) boeddhistische blogs.

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

De haren van Jan Bor

Tussen een artikel en een echt boek in zit de nieuwe publicatie van Jan Bor :
'OnZen  -  Over Moderne Spiritualiteit '   
Uitgever Prometheus Bert Bakker,   112 pagina's

Uit de 'Samenvatting ' van de uitgever:
"Waarom een boekje over moderne spiritualiteit? Omdat de haren van filosoof Jan Bor recht overeind gaan staan bij de honderden nieuwe sektes die ons land inmiddels rijk is en die hun inspiratie uit het Oosten putten. Zelf heeft Bor veel ervaring met zen opgedaan. Zen zou de ultieme weg naar innerlijke vrijheid zijn. Net als andere religies - want dat is het - roept zen echter op tot het volgen van een leer en praktijk en tot afhankelijkheid van een geestelijk leider. Daarom zegt Bor: stink er niet in! Volg je eigen hart, zoek je eigen weg en voed je daarbij met 's werelds grootste filosofieën. Dat is een moderne invulling van moderne spiritualiteit."

Volg leraren niet zo als in Nederland gebruikelijk is, daar heeft Jan natuurlijk gelijk in.
Maar ik vind niet dat hij aan de paradox ontkomt om toch ook tamelijk charismatisch zijn opvattingen aan zijn luisteraars en lezers over te brengen. Ook 'luisteraars' want medio mei hebben diverse radioprogramma's aandacht aan z'n boekje besteed met (steeds min of meer dezelfde) interviews: hier en hier en hier. Interviews die meer over Jan Bor gaan dan over spiritualiteit.

Op de website van NieuwWij heeft Taede Smedes een harde maar overwegend terechte recensie geschreven. Een paar citaten daaruit:
"Ik was dan ook erg benieuwd toen ik vernam dat er een nieuw boek van Bor uit zou komen over moderne spiritualiteit. Dat boek is er nu, met als titel OnZen: Over moderne spiritualiteit. De titel zegt alles: zen is onzin volgens Bor. Of anders gezegd: zen heeft weliswaar een mystieke of spirituele kern, maar die wordt verduisterd door claims dat er methoden zijn om de kern te bereiken, dat je lid moet zijn van een gemeenschap (de sangha) en moet luisteren naar wat de verlichte meester je vertelt. Zen is eigenlijk religie: “Gedateerde troep dus” (135). Ik heb het boek met open mond en stijgende verbijstering gelezen.
...
Bor ontkent daarentegen dat er een methode is om die mystieke kern te bereiken. Iedereen moet zelf de weg erheen gaan, schrijft hij. Iedere spiritualiteit is dan ook strikt individueel of zelfs individualistisch. Zodra het een collectief beleefde spiritualiteit wordt, wordt het volgens Bor oneigenlijk en degenereert het tot een religie, met als gevaar dat het de mens onvrij en afhankelijk maakt.
...
In het laatste hoofdstuk komt Bor dan terug op moderne spiritualiteit. Hij vat zijn visie samen. Veel spiritualiteit is volgens Bor slechts “religie in een ander jasje (…) dat gekenmerkt wordt door heteronoom denken en doen. Gedateerde troep dus” (135). Modern volgens Bor is: “op zoek gaan naar autonome vormen van innerlijkheid, en daarmee je afhankelijkheid van een instituut, een geestelijk leider of een veronderstelde transcendente macht afwijzen” (138). Dit is waar het om draait volgens Bor, totale autonomie: “Zo is de mens niet afhankelijk van een hogere macht maar vrij om zijn eigen natuur te bepalen” (140). Spiritualiteit laat zich dan ook niet organiseren: “zo veel individuen, zo veel wegen en daarmee zo veel manifestaties van een moderne spiritualiteit” (150). En daarmee eindigt het boek. Meer valt er ook niet te zeggen, omdat Bor zich dan immers zelf als goeroe op zou stellen en teniet zou doen wat hij wil zeggen.
...
Bor vond het blijkbaar nodig een persoonlijk boek te schrijven waarin hij afrekent met zijn eigen spirituele verleden. Hij schrijft weliswaar (op pagina 21) dat hij dankbaar is voor zijn zentraining en voor wat zijn Japanse en Engelse leraren en lerares hem hebben bijgebracht, maar die dankbaarheid is nauwelijks voelbaar in de pagina’s die volgen. Snoeihard is zijn kritiek op zen en op zenleraren (zoals ook op de Nederlander Ton Lathouwers die met onverholen woede door ‘Kill Bill Bor’ neergesabeld wordt)."

Mijn commentaar aldaar :
"Een vurrukkulluke recensie, daar heeft een mens wat aan. En dat meen ik want ik zat al een week te aarzelen of ik OnZen wel of niet ging kopen.
En met deze spelling van Remco Campert zitten we in de tijd waarin Jan Bor of is blijven leven of naar is teruggevallen: de zestiger jaren. Een tijd die Taede duidelijk niet heeft meegemaakt. Dat is geen schande, maar lastiger is dat hij weinig affiniteit met Zen heeft. Een Zen dat niet zozeer spiritueel is maar irrationeel of zelfs anti-rationeel.
Ik kan me goed voorstellen dat Taede dit boek een grote teleurstelling vindt, maar hij begrijpt niet hoe tot the point het ‘neersabelen’ van Ton Lathouwers is.
De kritiek van Jan Bor op Zen als religie is een onderwerp waarin Taede Smedes thuis is. Maar hoe zit het met z’n kritiek op het wezenlijke element van Zen: DE LERAAR, DE MEESTER ?
'Het is een filosoof onwaardig' vindt Taede Smedes van dit boek van Jan Bor. Dat is vast wel zo, maar is het ook een Zen-beoefenaar onwaardig?
Zou het niet kunnen dat beoefenaren van Zen in Nederland veel aan OnZen hebben, juist om de argumenten waarom Taede het zo’n slecht boek vindt? Om af te kicken? "
PS   Jan Bor zelf  is het met deze recensie niet eens.

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Een nieuw (digitaal) Nederlands tijdschrift, een halfjaar-blad. Alleen Zen weliswaar, maar toch: een nieuw blad.
'Zen Leven '; Nummer 1 Voorjaar 2016 ; of in pdf-vorm

Het gaat wel erg veel over de (Zen-)leraar en dus over transmissies. Precies dat waar Jan Bor kritiek op heeft, dit leraar-gerichte. Maar goed, het is het eerste nummer, misschien wordt het volwassener.

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

De inzichtsmeditatie in Nederland kent drie nieuwe leraren, als onderdeel van 'SanghaMetta '.
Ik wens Inez, Nynke en Simin veel spirituele autonomie toe.

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

'Patheos ' is een Amerikaanse website en organisatie die blogs van diverse levensbeschouwelijke richtingen beheert. Daaronder ook een 'Buddhist Channel'.
Er zijn zeven  'Buddhist Blogs ' :

*  American Buddhist Perspective   door  Justin Whitaker
Deze heb ik al herhaaldelijk in mijn blog geciteerd: boeddhistisch nieuws en commentaar met sterke inhoud.

*  Bodhisattva Road   door  Daniel Scharpenburg
Scharpenburg is een nieuwe ontdekking, ik noem een paar van z'n teksten: Why Did You Become A Buddhist?, What’s a Bodhisattva?

*  Dharma Dad   door  Ty Phillips
Phillips heeft meer persoonlijke (hilarische) verhalen waaronder 'The Vidyadhara Dream ' dat aldus begint: "In 2011 I was ordained in the Celtic Buddhist lineage.
The lineage, much like the pioneer that created it are controversial. The Celtic Buddhist lineage is an offshoot of the Chogyam Trungpa lineage, itself somewhat controversial. It seemed like a perfect fit for me—both my background and my story are somewhat cloudy at best. ..."

*  Off the Cushion   door  Rev. Danny Fisher
Een geëngageerd boeddhist en geestelijk verzorger. Hij is met het bloggen hier gestopt.

*  Monkey Mind   door  James Ford
In tegenstelling tot de titel: degelijke verhalen, dat is tenminste m'n eerste indruk.

*  My Journey of Conscience - A Zen Priest Tries to Save the World   door  Domyo Burk
Wat titels: From Delusion to Illusion: The Freedom of Disbelief , What Is Meant By Zen “Practice”?

*  Wild Fox Zen   door  Dosho Port
Ook interessant, hoewel iets te veel Zen.

Genoeg te lezen weer. Soms wel iets sterker op de Amerikaanse (politieke) situatie gericht dan ons zal interesseren. Soms licht van toon maar de schrijvers generen zich ook niet, serieus te zijn.

========================================================================

Nieuw initiatief van Stephen Batchelor

Het 'Bodhi Institute' (eerder genoemd: Bodhi College) zal onder de titel “Early Buddhist Teaching for a Secular Age” in 2016 beginnen met het aanbieden van een aantal lange en korte cursussen in het Verenigd Koninkrijk en het vasteland van Europa. De staf bestaat uit Stephen Batchelor, Christina Feldman, John Peacock en Akincano Weber.
Voor meer informatie over het programma van het Instituut, zie:  bodhi-college.org/

Hieruit:
"Bodhi College: Early Buddhist Teachings for a Secular Age
Bodhi College is a European educational centre for meditative learning. Our inspiration stems from a Dharma as found in the early strata of Buddhist texts. For the time being, Bodhi College is spatially virtual; it acts as an umbrella for a number of teaching activities held in different venues, led by a core and visiting faculty.

A Vision
Over the past forty years, a growing number of people from all walks of life have been drawn to Buddhist ideas, values and practices. With the introduction of mindfulness into healthcare, education, business and other fields, Buddhist meditation is now entering the mainstream of modern societies to an unprecedented degree.

An education
Bodhi College offers an ethical and philosophical framework for those practising meditation and the Dharma in today’s world by drawing on the early teachings of the Buddha before they became codified into the doctrines of the different Buddhist traditions.
The College is non-sectarian and unaligned with any Buddhist orthodoxy or particular school. While making use of modern critical scholarship, our goals are not academic. We offer a contemplative education that inspires students to realize the values of the Dharma in the context of this secular age and culture.

An invitation
Bodhi College is open to Buddhists and non-Buddhists alike, to people of any faith or none, to those who use mindfulness for its therapeutic value, as much as those for whom meditation is part of their religious practice.

For more see our Mission Statement :
Bodhi College is an educational centre for meditative learning (suta), critical examination (cintā) and practical cultivation (bhāvanā) of the Dharma as found in the early strata of Buddhist texts. While primarily focused on the sutta (discourses) and vinaya (monastic training) sections of the Pali canon, the College gives equal significance to comparable materials recorded in any of the prakrits, Sanskrit, Chinese, Tibetan and other Asian languages.

Bodhi College aspires to recover core insights of early Buddhist teachings so as to develop fresh ways of understanding the Dharma today. It seeks to provide a contemplative education that inspires students to realize the values of the Dharma in the context of this secular age and culture. In the spirit of Buddha’s middle teaching (majjhena dhammadesanā) and his middle approach (majjhimā paṭipadā), Bodhi College is committed to a middle way of human awakening that integrates theory with practice, encouraging both personal fulfillment and social engagement.
To this end, the College offers a year-round programme of courses, workshops, lectures and colloquia which enable students to access the rich and often untapped resources of the early texts and acquire the linguistic, hermeneutic, psychological and historical skills to understand them in ways that can be applied to contemporary needs.

Bodhi Sangha
Bodhi College is the operating name of Bodhi Sangha Company, an educational charity established in the UK.

Curriculum
The curriculum at Bodhi College is built around the Committed Practitioners’ Programme (CPP), a mentored two-year course of seminar and retreat modules which has been running independently since 2009. The College was launched in 2015 and, in addition to the CPP, will offer courses in the following fields:
•Buddhist Psychology
•Training for Mindfulness Teachers (MTDP)
•Textual Studies
•Contemporary Culture
•Classical Languages (Pali)
Courses offered by the College are intended for those who have an established Dharma practice, therapists, educators and others who use mindfulness-based approaches in their professional work.

Core Faculty
Stephen Batchelor, Christina Feldman, John Peacock and Akincano Weber make up the core faculty of Bodhi College. They are responsible for designing and planning the curriculum, teaching courses and modules, mentoring students, training prospective teachers and inviting visiting faculty to contribute to the programme. ... "

========================================================================

Bijlage 1

Some Definitions: Race, Racism, and Privilege
door Wakoh Shannon Hickey

Because the terms “racism” and “white privilege” can be so loaded, I will begin with some definitions. According to Michael Omi and Howard Winant, Race “is a concept which signifies and symbolizes social conflicts and interests by referring to different types of human bodies” (Omi and Winant, 2004: 116). It is a social construct; it varies by time and place; and it draws upon arbitrary criteria for categorizing people. Differences in skin color, hair, and facial features may be invoked as criteria distinguishing “white” from “black” from “Asian,” for example, but this need not be the case. In the nineteenth century, many Anglo-Saxons did not regard my Irish ancestors as “white” when they emigrated to North America during the Potato Famine. Nor were Jews, Muslims, and Christians from Southern or Eastern Europe considered white. Ideas about whiteness have changed over time. Ideas about blackness and Asianness also have changed. Filipinos have sometimes been defined as Asian, and sometimes not. Not so long ago in the United States, if one had any ancestor with African heritage, one was legally categorized as black.

Racism “creates or reproduces structures of domination based on essentialist categories of race” (Omi and Winant, 2004: 131). One key feature of racism is essentialism—a belief that all members of a racially defined group have fundamental and immutable characteristics. Again, the specific features that get essentialized may differ by time and place. One need not be white to have attitudes that could be called “racist”; anyone can decide that some racially defined group is essentially different from one’s own group, and feel prejudice toward that “other” group. Note, however, that the definition of racism cited here emphasizes what certain forms of racial essentialism do: they create and reinforce dominance—that is, systems of unequal access to power and resources. That is the manner in which I’m using the term “racism” here.

Privilege is a consequence of racism. Alison Bailey has defined it as a set of “unearned assets conferred systematically.… [I]f we want to determine whether a particular advantage qualifies as a privilege, we need to look at that advantage macroscopically in order to observe whether it plays a role in keeping complex systems of dominance in place” (Bailey, 2004: 305). One can enjoy unearned advantages based on one’s race, gender, sexual orientation, socio-economic class, physical abilities, and/or religion. Like racism, privilege varies by context. One reaps the benefits of membership in a dominant group regardless of whether one wants or intends to do so, and regardless of whether one is personally prejudiced toward non-dominant groups. Privilege is a characteristic of systems of dominance into which we are born, and which condition us all our lives. It is usually exercised unconsciously and unintentionally.
It is possible to have privilege in some ways —for example, as an educated, middle-class white person in the United States—and simultaneously to lack it in other ways: as a woman, as a gay or lesbian or transgendered person, as a person with a disability, as a non-Christian. I enjoy white privilege based on my culture’s current understanding of whiteness. I can arrange to be around other white people most of the time. I can talk about racism without being regarded as self-serving or having a chip on my shoulder. I am more likely to get a favorable interest rate on a mortgage, and less likely to be stopped by police while driving or incarcerated if I commit a crime. I am not presumed to represent all white people, and I have rarely felt rejected or threatened because of my race. I have, on the other hand, been harassed, legally discriminated against, and rendered invisible because I am not heterosexual, and I have been physically threatened, taken less seriously, and paid less money than colleagues because I am female.

After compiling forty-six examples of privilege she enjoys as a white person, Peggy McIntosh observed, some privileges make me feel at home in the world. Others allow me to escape penalties or dangers that others suffer. Through some, I escape fear, anxiety, insult, injury, or a sense of not being welcome, not being real. Some keep me from having to hide, to be in disguise, to feel sick or crazy, to negotiate each transaction from the position of being an outsider or, within my group, a person who is suspected of having too close links with the dominant culture. Most keep me from having to be angry (McIntosh, 2004: 323; see also McIntosh, 1990).
A key feature of privilege is that when we have it, we are largely oblivious to it: we take it for granted as normal, natural, or deserved because we earned it. We may deny or fail to notice that we have advantages, access to resources, and more positive attention simply because we belong to a dominant group, and that our advantages depend directly upon other people’s disadvantages. Privilege means not having to notice that you have it.[4] The advantages of privilege are cumulative. Better housing, better schooling, better mentoring, better access to professional networks, better job prospects, better pay, and more affirmation from mainstream society all lead to more confidence, more access to resources, and more likelihood of success.

Having defined these key terms, I want to make some of my own assumptions clear. First, I believe that ethnic identity, a social construct, is not necessarily bad. It is simply a sense of shared language, culture and/or national origin. It can help to locate and orient us in the world. I am proud of my own ethnic heritages. Pushed to extremes, however, ethnic pride can fuel xenophobia, nativism, and genocide.
Second, I believe that a long American history of white racism, and minority groups’ concomitant distrust, have contributed to the development of racially segregated Buddhist communities in the United States. I am not suggesting, however, that any of the authors whose ideas I critique are racist. I repeat: I am not calling anybody racist. Most of the scholars I mention have dedicated their lives to sympathetically understanding Asian histories, cultures, and religions. Rather, I believe that some of the assumptions underlying taxonomies of American Buddhism reflect unconscious white privilege. That is why I distinguish between racism and privilege. I want to shine some light on ways that privilege can manifest unconsciously in one area of discourse. I do this reflexively as a white scholar specializing in this field.
Because privilege is a consequence of systems of domination, a necessary step in shifting such systems is for those who have privilege within them to notice how privilege works. That is my primary aim: to notice and describe it, in order to help work against systemic racism. I assume most of my colleagues share that goal. Having laid this groundwork, I will turn to examining several taxonomies.

Bron: Two Buddhisms, Three Buddhisms, and Racism

========================================================================

Bijlage 2

Making the Invisible Visible - Healing Racism in Our Buddhist Communities

INTRODUCTION

For many years there has been a movement to shine the light of awareness on the difficulties encountered by people of color as they try to participate in our Western Buddhist Sanghas. In many ways and with varying degrees of success People of Color and their European American allies have been trying to get the attention of the teachers and sangha members in order to face the underlying racism in our society at large and its manifestation within our Sanghas. This booklet, being offered to the "Buddhist Teachers in the West" conference from June 20- 24, 2000, is another step in that ongoing process.
This booklet is a compilation of stories, thoughts, resources, and articles that are meant to be a glimpse into the personal experiences of some Buddhist practitioners of color and their allies. The voices you will read come from a wide range of cultural and ethnic origins, practicing in a great many of the lineages being represented at this conference. These voices come from your sanghas.
You may be surprised by them; you may not agree with everything you read. But, please, understand that these voices and stories come from people who are already practicing in our sanghas.
The title of this booklet refers to the ongoing suffering which exists in our sanghas for many People of Color. The oppressive racial and economic conditioning of our greater society, whether intentional or not, manifests in our sanghas. Practitioners of color face many obstacles of access, as well as of attitude, when attempting to join Western Sanghas in order to develop and sustain their practice. It is extremely difficult and painful for people who are already marginalized in society to then be marginalized again in their spiritual community.
In American society it is very difficult for the European American middle-class mainstream to recognize and accept their participation in racial marginalization. White privilege is a fact of life in our society. Study after study shows that People of Color face institutional discrimination in economics, employment and housing; in the criminal justice system and in medical care. This institutional discrimination gives European Americans a "leg up" in society. For most white Americans this "leg up" is invisible; they aren’t even aware that they have it. Most European Americans seem to feel that there is a level playing field. Intuitively though, we all know that this is not true. There was a survey which asked White Americans how much money it would take for them to be willing to live life as an African American. For most the sum was in the millions of dollars.
What we, who are compiling this booklet, would like the teachers of the Dharma to understand is that these problems are faced by many people of color who are already practitioners of the Dharma. It is not enough to rely on good will. We ask that affirmative steps be made within all sanghas to address underlying racial attitudes and the lack of racial and ethnic diversity.
California will very soon be a state with no racial majority, and the rest of America is following this demographic trend. If we don’t take these steps, we run the risk of making the Dharma irrelevant to vast parts of our society. Section Three of this booklet will offer some suggestions to get the process started in your sangha.
The compilers of this booklet are all longtime, deeply committed Buddhist practitioners. We are racially very diverse, and the majority of us are people of color. Included in our committee are practitioners of Theravadan, Tibetan, and Zen Buddhism. We present this booklet to the Mahasangha with the confidence that if the problem of racial diversity in our sanghas is accepted and addressed in our practice, the sangha will be strengthened and the deep practice of Dharma will be available to all.
Before you begin reading the following personal statements we ask that you take a moment of reflection. Take some breaths and allow your mind to relax. Now imagine your Sangha, gathered in full, sitting and listening to a Dharma Talk. You are in the front looking out at a sea of faces.
Who is there? What color are those faces? Do you see many faces of color? Do the color of these faces reflect the greater community in which your sangha lives? How do you feel about this? And how do you feel generally about people of color? Do you hold stereotypical ideas about some people of color? Do those stereotypes affect the way you deal with people of color? Please be honest with yourself. We do not ask these questions to encourage blame. We are all struggling with deep racial conditioning. By bringing light to this problem we hope to deepen the practice of Dharma for all beings.

Bron: HIER

Vraag over racisme in het Nederlandse boeddhisme T.b.v. een in juni te publiceren blog in m'n Maandblad

Een oproep .
Het is nogal opvallend dat er Nederlandstalig vrijwel niets over de relatie boeddhisme - racisme is geschreven.
Dat is te meer opvallend omdat
- er de laatste jaren ook in Nederland (met een verleden van kolonialisme en een
   rol in de slavernij) veel over racisme en witte ongevoeligheid te doen is;
- en er de laatste jaren in de Verenigde Staten veel, zeer veel,
   over de relatie boeddhisme - racisme te doen is.

Het kan natuurlijk zijn dat het probleem in Nederland niet voorkomt, dat het volstrekt niet problematisch is dat in sangha's van zichzelf tot boeddhist bekeerden vrijwel alleen autochtonen (blanken of hoe ze ook genoemd kunnen worden) komen.
Maar het zou ook kunnen dat er wel een mechanisme van UITSLUITING is waarvan de blanken zich niet bewust zijn.
Het zou ook kunnen zijn dat uitspraken waarin het door Westerlingen beoefende boeddhisme met veel meditatie als SUPERIEUR wordt gezien t.o.v. het door Aziaten beoefende boeddhisme met veel 'bijgeloof' niet als racistisch worden beschouwd. (En wie bepaalt of dat zo is?)

Vandaar mijn vraag hier :
IS ER T.A.V. DE RELATIE BOEDDHISME - RAS IN NEDERLAND GEEN PROBLEEM
OF WORDT HET NIET GEZIEN ?
Wat zijn uw opvattingen en vooral uw ervaringen ?

Reacties kunnen hieronder maar ook naar m'n email-adres :  jwromeijn@hotmail.com
Begin juni ga ik hierover (D.V.) publiceren in m'n blog.

Februari nr. * Nederlandse e.a. boeken uit 2014 - 2015 * Als je de Hart Sutra tegenkomt: leeg, dus weg ermee * Berichten * 'Bij wijze van zijn' - Gedichten uit een lang verleden maar toch van wie anders dan van 'mij'

Weer een nummer met verschillendsoortige artikelen, maar wel met een identiteit. Een echt maandblad dus. Er is twijfel of het format van een blog een beetje een tijdschrift kan emuleren; en of de hedendaagse boeddhist, gewend aan losse tekstjes, nog een tijdschrift (van niveau) wil lezen. Omdat ik blijf hopen dat, nu BoeddhaMagazine definitief verdwenen is, een echt digitaal maandblad - met een redactie en meerdere auteurs - er een keer komt, vul ik dat gat zolang.

Update 10 februari
Aanbieden petitie
De Petitie "Marc Dullaert moet blijven als Kinderombudsman" is in minder dan twee weken tijd ruim 36.000 keer ondertekend. De initiatiefneemster van de petitie, Marieke Lenting, heeft samen met andere betrokkenen die zich inzetten voor kinderrechten de Vaste commissie Binnenlandse Zaken van de Tweede Kamer verzocht de petitie in ontvangst te nemen.
Volgens de initiatiefneemster heeft de Tweede Kamer het wettelijk recht de aanstelling van de Kinderombudsman te verlengen.
Met het aanbieden van de petitie hoopt de initiatiefneemster de Tweede Kamer te overtuigen om Marc Dullaert wegens uitstekende prestaties een tweede termijn te geven. De vaste kamercommissie zal het verzoek bespreken in haar vergadering van 11 februari 2016.

======================================================================

Nieuwe Nederlandse boeken over boeddhisme uit 2014 en 2015

Het is een soort traditie geworden: eens per twee jaar geef ik een overzicht van wat er aan nieuwe boeken over het boeddhisme is verschenen in de Nederlandse taal
De vorige keer was op 23 feb.2014
Daarvoor op 10 feb.2012

Vergelijking met de in 2012 en 2014 gevonden cijfers is lastig omdat mijn bron (de zoekfunctie van Bol.com ) steeds andere categorieën lijkt te hebben. Daarom heb ik alleen 'het jaar van verschijnen' in de huidige zoekfunctie bekeken.

Trefwoord 'boeddhisme', boeken (dus geen ebooks), nieuw (dus niet tweedehands):
Per jaar verschenen aantal volgens Bol.com :
2015 (26)
2014 (27)
2013 (34)
2012 (21)
2011 (20)
2010 (20)
2009 (13)
2008 (11)
2007 ( 7)
Na de groei uit eerdere jaren lijkt er van stabiliteit sprake. Opvallend omdat een grote leverancier van Nederlandstalige boeddhistische boeken - Asoka - nauwelijks meer heeft uitgegeven.

Andere trefwoorden (bv. 'zen', boeddha', 'meditatie', 'Dalai Lama') geven vergelijkbare resultaten die ook moeilijk te interpreteren zijn. Zo hebben bv de meeste boeken via het trefwoord 'meditatie' gevonden, niets met boeddhistische meditatie te maken.

Een vergelijkbaar rijtje met het trefwoord 'mindfulness':
2015 (48)
2014 (35)
2013 (32)
2012 (31)
2011 (17)
2010 ( 9)
2009 (11)
2008 ( 2)
2007 ( 2)
Dat is nog eens een groeimarkt.


'Jaar van verschijnen' blijkt betrekkelijk te zijn. Van de 53 boeken die in 2014+2015 in de categorie 'boeddhisme' zijn verschenen, blijkt een groot deel herdrukken.

Nog iets interessants nieuws gevonden?

De meeste verschenen boeken uit 2014 en 2015 had ik al eerder gesignaleerd, veel alleen maar als titel of als het Engelstalige (een groot deel is vertaald) origineel. Maar toch wel een paar echt nieuwe voor me:
* Van horen zeggen - Hindoeisme en boeddhisme - Wegen naar verlossing | Cor Jongeneelen

* Waarom ik mijn vrienden niet opeet; pleidooi voor dier, mens en aarde | Matthieu Ricard

* Naar huis | Ethan Nichtern
... gaat over je thuis voelen: waar, wanneer en hoe voel je je thuis? En over hoe je omgaat met gevoelens van angst, eenzaamheid en onveiligheid. Zulke gevoelens willen wij verlichten. Dat diepe verlangen hoort bij ons mens-zijn. N. laat zien hoe het boeddhisme ons daarbij kan helpen.

* Ruimte, tijd en kennis | Tarthang Tulku

* Van snob tot monnik | Hans Kloosterman
Ondernemer en boeddhist Hans Kloosterman (50) heeft een autobiografisch
boek geschreven over een opmerkelijke ommekeer in zijn ...

* Het lekkende hart | Paul Geerts
Een kinderboek; samenvatting: 'Na hun spannende avonturen in China met de eigenwijze pandabeer Pinda worden Mo, Jade en Plakapong afgezet in Myanmar, het land van de duizend pagodes. Hier maken ze kennis met Coh-Ny, een vrouw die door iedereen 'Het Lekkende Hart' wordt genoemd. Die bijnaam kreeg ze niet om haar hartprobleem, maar omdat haar hart overloopt van goedheid. Ze heeft een menswaardige oude dag ... Maar telkens als het groepje een onderdak heeft gevonden, komt een wrede kolonel de rust verstoren. Gelukkig schieten Mo, Jade en Plakapong te hulp en vooral .... een raadselachtige kleine monnik, die over bijzondere gaven blijkt te beschikken.'

* Boeddha@Home | Renate Seifarth
'In Boeddha@home neemt een ervaren meditatielerares je mee op een retraite in je eigen vertrouwde omgeving; dit in combinatie met je alledaagse werkzaamheden, of in een periode die volledig gewijd kan worden aan oefening en verdieping. Heel systematisch leer je mediteren ...'
Een van de laatste boeken, door Asoka uitgegeven. Het thema (leraarloos mediteren) spreekt me zeer aan; maar ik vind het wel wat duur voor een dun boekje.

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Niet echt spannend allemaal daarom ook twee Engelse, verleden jaar verschenen, boeken:

'Secular Meditation:  32 Practices for Cultivating Inner Peace, Compassion, and Joy '
door Rick Heller

Hiernaast de inhoudsopgave (screen dump van de Kindle-versie van het boek van Amazon.nl )

Daaronder een oefening die mij erg aanspreekt.
Een 'Review'  op de site van de SBA:   "... there are a growing number of volumes, from writers like Harris, Stephen Batchelor and others, that discuss the philosophical underpinnings of living a spiritual life without reliance on supernatural beliefs. But, as Gotama is said to have taught, the path is not about what you believe — it’s about what you do, and up to now there have been no books that detail spiritual practice for an audience of religious skeptics.

And it’s important that we have such a book, for the reaction of atheists and agnostics to religion in general can lead them to question whether anything that has its roots in religion, such as contemplative practice, can have value for their lives. ... That’s why I am so pleased to be able to endorse Secular Meditation: 32 Practices for Cultivating Inner Peace, Compassion, and Joy, by our contributor, Rick Heller. ... Harvard, where he had a chance to field test many of the contemplative techniques he shares specifically with a skeptical audience. Secular Mediation is a guide to spirituality without religion, one that will help anyone integrate a non-supernatural contemplative practice into their lives. "
Passages uit het boek zijn HIER te vinden.

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

'Heartwood of the Bodhi Tree: The Buddha's Teaching on Voidness '
door Buddhadasa Bhikkhu

Een herdruk waar ik lang op heb gewacht, het was jaren uitverkocht. Nu met een voorwoord van Jack Kornfield.

Uit de Samenvatting van Amazon.com
"... the philosophy of voidness, or sunnata, that lies at the heart of the Buddhism. By carefully tying voidness to ethical discipline, Buddhadasa provides us clear and open grounds to reflect on the place of the philosophy in our lives. With his ecumenical, stimulating, and enthusiastically engaged approach to reading the Buddha's teaching in full flourish, Ajahn Buddhadasa transforms the jungle of philosophy into a glade as inviting as the one in which he famously taught."

======================================================================

Als je de Hart Sutra tegenkomt: leeg, dus weg ermee

Er is een Zen-uitspraak:
'Als je de Boeddha tegen komt, dood hem '
Al is deze grove uitspraak niet letterlijk bedoeld maar een upaya, een vaardig middel om van gehechtheden los te komen, dan nog is het een onsmakelijke beeldspraak, vind ik: er wordt al genoeg gemoord.
De Hart Sutra daarentegen is voor nogal wat (zen-)boeddhisten heilig, die wordt als mantra overal gechant, soms zonder besef van de inhoud.
Dat laatste is ook weer niet zo erg, want de strekking is behoorlijk irrationeel, zeker voor iemand met een vrijzinnig Theravada-perspectief.   Toch hier de tekst , vertaald.

Vergelijk voor het dubbele gebruik Karl Brunnhölzl 'De Hart Soetra als meditatie-richtlijn ' op de site van de Vrienden van het boeddhisme
Op de vraag: "Binnen zen wordt de Hart Soetra vaak gereciteerd, meestal echter in het Sino-Japans. Dit betekent dat men niet weet wat men reciteert. Wanneer we, zoals u voorstelt, de Hart Soetra als meditatie-richtlijn aanwenden, is het toch van belang de tekst te begrijpen? Hoe is de Hart Soetra als basis voor meditatie te gebruiken? "
antwoordt Brunnhölzl: "Vanuit mijn perspectief zijn aan de Hart Soetra twee aspecten te onderscheiden: een energetisch en een inhoudelijk element. Bij het energetische aspect gaat het er niet zozeer om de woorden te begrijpen. Het gaat er meer om met de Hart Soetra in een geestelijke toestand te geraken van openheid en van vrij zijn van de gebruikelijke referentiekaders. De tekst als zodanig is bij het reciteren relatief onbelangrijk. Door het ritme en de aanwezige anderen 'gebeurt' er iets. Indien men evenwel dieper in de tekst wil doordringen, is het van belang de taal te begrijpen. Daarvoor is het essentieel naast het reciteren stil te staan en over het gesprokene na te denken"

Verdere bronnen:
* 'The Heart of Understanding' door Thich Nhat Hanh (het complete boek)
* Over het boek 'De Hart Sutra ' door Geshe Sonam Gyaltsen
* 'The Heart of the Perfection of Great Wisdom Sutra' uit Infinite Circle door Bernie Glassman
* 'Heart Sutra - Ancient Buddhist Wisdom in the Light of Quantum Reality ' door Mu Soeng

Ik heb heel wat toelichtende teksten van Mahayanisten gelezen en het viel me op dat in die toelichtingen - behalve enigszins die van Mu Soeng (zie ook zijn 'Heart of the Universe ' uit 2010) - nooit de meest elementaire zaken werden uitgelegd:
a.  wie is Sariputra en waarom moet hij nogal belerend worden toegesproken?
b.  wat 'leegte' is weten we wel (zie Nagarjuna), maar wat is eigenlijk 'vorm'?
c.  wat is de plaats van het rijtje van vijf in het boeddhisme?

Ad a.  Sariputta (Sanskiet: Shariputra) was een van de belangrijkste en meest bekende leerlingen van de historische Boeddha. Of hij (en anderen) echt heeft bestaan, weten we niet. Hij staat in ieder geval bekend als de intellectueel van de leerlingen, zoals Ananda (die alle uitgesproken sutta's heeft onthouden) de gevoelsmens was en MahaKassapa (de zogenaamde opvolger van de Boeddha, omdat hij het in stilte laten zien van een bloem begreep) de machtsmens.
De intellectueel: daar moeten sommige boeddhisten niets van hebben. Vanuit Mahayana-perspectief staat Sariputta model voor het tekortschieten van het vroege boeddhisme, later minachtend 'hinayana' genoemd en nu bekend als Theravada. Sariputta-bashen was een geliefde activiteit in de vroege Mahayana; daarom moet de strekking van de Hart Sutra zogenaamd aan hem, de kennelijk onwetende, uitgelegd worden.
Wie alles (uit de Pali Canon) over hem wil weten, leze Nyanaponika's 'The Life of Sariputta '

Ad b.  'Vorm' blijkt de vertaling te zijn van de Sankriet-term rupam. Het hele rijtje is tasmāc chāriputra śūnyatayāṃ na rūpaṃ na vedanā na saṃjñā na saṃskārāḥ na vijñānam .
En 'rupam' (Pali: rupa) wordt meestal niet als 'vorm' vertaald maar als 'materie', meer precies (leerde Abhidhamma-studie me): 'materiële kwaliteit'.
En materie, dat is: elementaire deeltjes, is niets dan een golffunctie, dus leegte. Welke deeltjes zou de Hart Sutra trouwens bedoelen: bosonen, elektronen, neutrino's etc? Of misschien wel anti-materie ? Of donkere materie ? M'n kaarten zet toch maar op donkere energie .

Ad c.  Niet alleen is vorm leegte, maar ook
gevoel,  denken,  wil en  bewustzijn zijn dat.
Samen vormen deze de vijf khandhas / skandhas.

In Wikipedia deze uitleg:
"De vijf khandhas (Pali; Sanskriet: Skandhas; letterlijk:
'vijf hopen') of de vijf groepen van bestaan is een in het boeddhisme vaak voorkomende onderverdeling van de bestaansdelen, geledingen of aspecten van de mens.
Soms spreekt men ook wel van de
'vijf groepen waaraan gehecht wordt '."

Dat het om de vijf gehechtheden gaat, lees ik nergens in al die 'uitleg'.
Dan wordt alles logisch: als je de gehechtheden heb losgelaten, zijn ze er niet meer, leeg dus.

Kortom: chant de Hart Sutra vooral in het door niemand beheerste oud-Japans; en doe dat als mantra. Niet alleen het 'gate, gate ...' heeft geen wereldse betekenis, dat heeft de hele sutra niet.

======================================================================

Nieuwsberichten en aankondigingen

Een 'maandblad' - hoewel vooral bedoeld voor reflectie - kan ook een rubriek 'berichten' hebben.
Alleen zijn die er op dit moment nauwelijks m.b.t. het boeddhisme in Nederland:

* Weinig nieuws uit de vipassana-gemeenschap n.a.v. de zaak Mettavihari (in feite twee zaken:
  het misbruik en de doofpot). De groep mensen die een vervolg op de 13 dec bijeenkomst moet
  voorbereiden,komt binnenkort bij elkaar. In ieder geval één leraar heeft mijn voorstel omarmd
  Verder een interessante reactie van Gerben Hieminga op de gedachten van Adi Ichsan.
* Geen nieuws over het Zen Centrum Amsterdam, behalve dat er een bestuurslid is afgetreden;
  Nico Tydeman heeft niet gereageerd op mijn voorstel hem te interviewen.
* Geen nieuws over de BUN of de BUN-leden, afgezien van interne sangha-activiten.
* Geen nieuws van de werkgroep die onderzoekt wat er met het kapitaal van de Vrienden
  van de BOS gaat gebeuren (een privaat vervolg op Bodhitv bijvoorbeeld).
* Geen aan te kondigen boeddhistische televisie-programma's van KRO-NCRV.
* (Nog) geen bekende boeddhisten overleden; statistisch kan dat niet lang meer duren.
* Geen tekst van de toespraken die kennelijk 22 januari zijn gehouden bij de eerste certificering
  van Boeddhistisch geestelijk verzorgers aan de VU, hoewel ik de organisatoren daar vriendelijk
  om heb gevraagd. Om wie gaat het (waar is Corine de Jong, voorheen bij BC Haaglanden,
  toch gebleven?) en wat wordt hun rol in hun sangha?

Toch nog een bericht: Een tentoonstelling in het Museum voor Volkenkunde in Leiden over de Boeddha. Van 12 februari tot 14 augustus; de opening vindt op 11 februari plaats, met een inleiding door een illuster boeddhisme-deskundige. Zie hun website .

En heeft u al de petitie ' Marc Dullaert moet blijven als kinderombudsman ' getekend?

======================================================================

' Bij wijze van zijn '
  Gedichten uit een lang verleden maar toch van wie anders dan van 'mij' ?

Toen ik een jaar of twintig was, heb ik gedichten geschreven. Eerst als dienstplichtig soldaat ziekenverzorger in een kazerne met nauwelijks zieken, later als student psychologie/pedagogiek in Amsterdam. Geïnspireerd door boeken over Oosterse filosofie (Upanishads, Taoïsme, Zen) en andere dichters (Remco Campert, Bert Schierbeek, Rainer Maria Rilke).

Toen ik er ruim zestig had, heeft m'n vriendin - nu mijn vrouw - een selectie ervan uitgetypt en heb ik die naar een paar uitgevers gestuurd, vergeefs.
Het dichten hield op, serieuze studie en daarna gezin, werk en politieke betrokkenheid kwamen ervoor in de plaats. Allemaal zo'n vijfenvijftig jaar geleden, maar op de een of andere manier zit ik toch in die gedichten.
Of toch niet, al heet de schrijver ook Joop Romeijn?
Omdat dit blog toch een soort persoonlijke speeltuin van me is, plaats ik ze hier. Waarom 'nu'? Dat zal best een psychologische reden hebben.
Misschien ook wel als eerbetoon aan Remco Campert, die het veel beter kon, en door is gegaan.
Ik heb afgezien van enige actuele redactie of duiding; gewoon alles overgetypt.
Op het schutblad staat (uit 1964) met potlood:
"Geschreven tussen juni '59 en juni '61. In de kazerne te Geertruidenberg, in Rotterdam het weekend thuis en de laatsten (vanaf 'Toen gingen we zingen') in Amsterdam."

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Bij wijze van zijn

Gedichten

J. Romeijn          

-------------------------------------------------------------------------------------------------

        Elle est retrouvée

    Quoi? l'Eternité

      Cést le mer allée

Avec le soleil

             A. Rimbaud

Zou men haar weer gevonden hebben
Jij, de zon
heb je haar in de steek gelaten
maar waar dan
aan de andere kant
Wij zijn toch allen één,
één grote familie
of één afschuwelijke zandvlakte
En iedere korrel: scherf
Maar naast het strand loopt
loopt steeds de zee
soms zie je ze gearmd gaan
meestal spelen ze
En kijk .... daar is de zon ook.

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Wat doe je
Ik geef de bloemen water
zodat ze niet verdorren
Ik geef de kinderen eten
zodat ze niet verhongeren
Ik geef moed.

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Lieve God
Gij die nooit moe wordt
mij te begrijpen
en daarbij zo ver gaat
dat ik soms denk
dat U niet bestaat.

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Van God te durven spreken
is iets vanzelfsprekends
benaderen

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Kan de dood soms
iets veranderen
zoveel vergeten
als mijzelf
en alles weer als vroeger
dat is ongeboren,
buiten de tijd,
zijn.

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Het licht
dat de dingen doet bestaan
is aan
nog rood
is de zon
ik ben al zeer licht

Waar willen we
door genezen worden
is het niet
de stilte
die we zoeken

Licht is geluid
door onhoorbaren gemaakt
geluid is licht
midden in
m'n gezicht

-------------------------------------------------------------------------------------------------

In mij is een wereld
aan het ontstaan
die steeds opnieuw
geschapen moet worden
wil ik er in blijven leven

Ik droom mijn idealen en illusies
wel aan elkaar

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Met woorden
muziek waar maken
zig-zaggend door de kosmos
(een leeg woord) zwerven
een paar lijnen in de gaten houden
en zo voort

plots neerstortend op aarde
een droomreis afbrekend
omdat er gebeld wordt
er is wat gebeurd
zeggen ze
ergens
daarom belden we maar even
we wisten eigenlijk niet
of je nog leefde

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Ongedicht

En plein de feu
dit Madeleine
hebben we voor het laatst gekust.

Hebben we
gedaan en gedacht
alsof we
gelukkig waren.

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Zou ik nog
een driehoeksverhouding
kunnen maken
het is al lang geleden
dat ik het probeerde

één hoek rond
lang en smal als het werk van Moore
die ik moet bewaren
voor het laatst

twee hoek ver en traag
hoog en verheven
onvergelijkbaar

drie hoek worstelend en
zich vormend
steeds en actief en
levend

een mens.

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Orthodox

Het goede voorbeeld is gegeven
goed, we hebben er niets aan.
maar toch kan het heel even
iets doen aan ons bestaan

Stilte kan slechts volgen
op deze moedige daad
die ons soms doet vergeten
dat het steeds slechter gaar.

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Wis en toch kan
het niet meer zijn
grote doen
elk neemt zijn recht
doet en laat niet
waarom weet hij niet
dit zweeft
gaat tot de bergen
maakt dan een eind
tot betere waarde -
verhouding.

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Wie zonder woorden is
en soms met stamelen
in de ruimte van de taal
doorbreekt
voelt zich uit

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Eenzaam sta ik
tussen het leven
en de waarheid
het zou me niets verbazen
als ik er naast ben.

-------------------------------------------------------------------------------------------------

De dag brak aan
geen nieuw geluid
maar wel muziek
als van oudsher

Kunst is het niet
de dag brak aan
maar
de dag

dag.

-------------------------------------------------------------------------------------------------

               Begrip

Je bent net zo menselijk
als ik
alleen
mezelf kende ik zo slecht
aan duizend anderen
moest ik me spiegelen

En jij hebt je weerkaatst
en je beeld aan mij gegeven.

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Die dagen hadden we
alles wat we wensten
's morgens begon het
soms met regen
maar altijd met licht
dat niets beters wist
dan te zijn
zeer licht
mensen liepen
dachten ze
maar nooit voelden ze
de modder tussen hun tenen
die wij gebruikten
om harmonie te scheppen

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Mensen en mensen en mensen
Eilandjes eenzaam door altijd
En ik wil water zijn
Eilandjes omspoelen
Ze met elkaar verbinden
Geen eiland, maar wel van de aarde

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Ik haal adem
beweeg mijn lippen
laat het geluid zijn gang gaan
over de woorden de muziek heen

Hoewel denkend de mens is
vergeet ik het

Want nu ontvang ik
vang vergeten dromen van woorden op

Goden worden bijgezet
paradijzen opgehaald
de alledag tot feest verklaard

En toch altijd
moet er aan herinnerd worden
dat er iets bestaat

-------------------------------------------------------------------------------------------------
-------------------------------------------------------------------------------------------------

Toen gingen we zingen
van vroeger
en later
er waren vogels
en ongedierte
veel belangstelling
van alle zijden
echter trokken wij
ons toch terug
Voorposten werden stadions
ergens in het onopvallend zijn
wordt nog geleefd
Beter dan vergeten
is er niet, of ....
zullen we nog groot worden

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Het zinloze
tot beginsel verklaren
het zinnige aan het
redelijke uithuwelijken
wat moet daar van komen

Het zekere
onzeker verklaren
Geluk buiten de
definities om brengen
En gelijk-zijn tot de
andere dingen beperken

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Nu dan dit schrijven is begonnen
weet waarover het zal gaan
niemand weet dit, kan ooit vermoeden
wat een mens is.
op zichzelf. hoor ik al fluisteren
inderdaad. niets ongeveer
massagod. offerdier
alles haast kan hij zich wezen
maar dit is geen reden
tot wat dan ook.

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Dan lopen we weer
in streken waar mensen
als hier soms pinguïns
beschouwd worden
wat vreemde, onhandige wezens
wel koddig en
ach maar
hoe moeten er ooit goden uit groeien

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Klein voortbewogen
stuk adem soms alleen
maar wat lucht
komt door de ruimte lopen
weet niet wat zien of horen
zal nooit van voelen weten
maar begrijpt van
liefde en sterven
zonder dit alles wat men noemt
zelf meegemaakt te hebben
is meegeleefd niet meer ....
lost het op.

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Het doen dat ik moet doen
een zinvolle hand slechts
bewogen
een gebaar zodoende
dat uitwist en waarmee
een wereld begint

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Zand gaat door
onze mond van het weten
daarna loopt er
een man weg en zegt:
Ik heb veel geleefd
op deze aarde
Ik heb veel gedaan
om deze wereld meer dan
bewoonbaar te maken
De zon die
ik de mensen liet zien
was groter dan hun angst
Wie probeert niet
in evenwicht te blijven
tussen ... zelf
zich in te nemen
gaat het uit
Tussen stof en regen
is een mens
lopend uit de dingen
om weer
naar zijn volheid
terug te gaan.

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Als het zachtjes
verder gaat, weet ik
dat dit wel
leven genoemd kan worden
dat het wel goed gaat soms
maar nooit iets voorstelt

meer dan iedere dag
kan het niet
een zonsopgang meemaken
minder dan een nacht
is het niet een verlangen
naar klaarheid

soms ook, maar dit
is reeds bekend,
beminnen wij de duisternis
maar
omdat die het licht-zijn
achter zich heeft

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Wartaal om mijn gevoelens

voor  je  te  benaderen      

Je handen
lopen waar de dingen
aan elkaar grenzen
hoe kan ik vergeten
Steeds weer
krijg ik bericht
dat het eiland de Schoonheid
overstroomd is
door zelfgemis.
Je bent zo echt
hoe kan men ooit
van ons-tweeën spreken
heb je ooit twee tegelijk gezien
hoe kan ik vergeten.
Geloof je
dat de tijd bestaat
Leef je soms?
of maak je de dingen wit
Je merkt alles
Hoe kan ik vergeten
dat ik moest vergeten.

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Wat is nu
na dit alles
eigenlijk bewezen
dat het lachen
er niet bij hoort?
het leven
dat sterk en ver zijn
ja ver vooral
het misschien kunnen maken?
Wind vlaagt door de straten
over pleinen en laat
water ontstaat overal.
Dat weten
en dan oud worden
om het te vertellen
nooit meer zeggen
dan men doet
en dat zelfs niet.
Zal ik later liefhebben?

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Zo maar
hier en daar
door groeien
waarnemen dat de zon
elk verkeer, als gewoonlijk,
bemoeilijkt

en dan
tussen de vingers
iets van niet-mij ontdekken
dat er vroeger ook wel was
maar nu toch pas
er zelf gekomen is.

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Toen dan de zon weer
wist dat er mensen waren
en bloemknoppen en oud licht
toen hij dit alles wist
vermande hij zich
en liep ons achterna
wij gingen over de aarde
bewerkten en bemerkten deze
ook zonder eind of doel.

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Als dan de droom van vroeger
(grote stappen, vogelvlucht)
niet meer droombaar is
want wie weet nu nog van geluk

Als dan de moeder van het weten
zich met de daad inlaat
geschokt door mij, de mens
zal het lot zich verheffen.

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Hij keek zijn eenzaamheid zo aan
liep er tegen zich te pletter
kon zich, zonder dit verder
nog op te merken,
over de aarde voortbewegen
Een schaduw.
naar buiten geslagen vlam
door zijn denkgewoontes heen

Zo ben ik hem tegengekomen
wij aten hetzelfde brood
wisten daarom
ons bij elkaar te houden
elke dag voelden we overbodigheid
(springen zonder spanning)
afvallen als een korst
van vergeten infecties
woorden werden zelfs bezworen
bleef er lachen over
bekkens vol lachen
wij deelden handen uit
en werden tot stuwdam.

-------------------------------------------------------------------------------------------------

De tranen van de dag
hadden zich tot brood verenigd
Het blauw van de nacht
onzichtbaar haast
als het geluk van oude vrouwen
Dit alles zag ik
Ik, een kind
lopend in m'n schaduw
van vernuft
lopend ver weg naar
het stralend gedag
naar het zingen van een lichte man
die zich eens probeerde te doden
en nu zegt niet meer te leven
maar z'n dood als straf
buiten de tijd gesteld zag
zodat hij nu moet zingen
om zich soms aan te tonen
Ja dit alles zag en heb ik zacht
gehoord en doorgefluisterd
Toen men weer ons werd.

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Toe nou zon
jij grote door m'n ogen
verlichte bal
met je vreemde aspiraties
licht te willen geven
warmte uit te stralen
te laten groeien
dacht je dat ik dat ook niet kon
ach kom
jij zon.

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Mijn wereld waar ben je gebleven
waar heb ik je gelaten
als je wist waar ik was
een steeds kantelende ijsschots
in het andere zwevend gebleven
angst is het maar ik zeg: leven
als je dat wist, mijn wereld
of ben je buiten mij vergaan,
en wel voelt dat ook wij
niet meer bij ons kunnen passen
dan komt het:
wij wenden ons zinvol
naar elkaar toe